معرفی رشته مهندسی ماشین های ریلی

در حال حاضر یکی از بهترین روش های تردد قطار است و حمل و نقل ریلی از مطمئن ترین راه ها برای انتقال مسافران و کالاها است. به علت اهمیت این موضوع رشته مهندسی ماشین های ریلی در دانشگاه ها تدریس می شود. هدف‌ این رشته تربیت‌ افراد متخصص در زمینه طراحی‌، انتخاب‌ بهینه‌، بهبود سیستم‌ نگهداری‌، تعمیر، بازسازی‌ و ساخت‌ وسائط‌ نقلیه‌ ریلی‌ است. پس مهندس‌ ماشین‌های ریلی‌ یک‌ مهندس‌مکانیک‌ است‌ که‌ تخصصش در زمینه‌ راه‌آهن‌ است و برای حل مشکلات صنعت راه‌آهن مثل مشکلات طراحی و ساخت قطعات چاره اندیشی میکند.

در ادامه ی این مطلب در مورد دروس این رشته و بازار کار و سایر مسائل مربوطه صحبت خواهیم کرد.


 

ریلی

 

400 سال پیش وقتی در معادن زغال‌سنگ‌ "هارتز" آلمان با تیرهای چوبی، راهی مانند ریل برای استخراج سنگ ها ساخته شد و گمان نمیکردیم ککه سال ها بعد در تمام دنیا از این روش برای حمل و نقل استفاده شود. این روش هم صرفه اقتصادی دارد و هم ایمن است.

برای توسعه حمل و نقل و پیشرفت این علم در کشور باید چاره اندیشی شود و متخصصان کارآمد در صنعت‌ راه‌آهن تربیت شوند. در سال 76 برای بار اول در خاورمیانه، دانشکده مهندسی راه‌آهن در دانشگاه علم و صنعت ایران تأسیس شد و در سه رشته مهندسی ماشین‌های ریلی، مهندسی خط و سازه‌های ریلی و مهندسی حمل و نقل ریلی دانشجو گرفت. در این بین، مهندسی ماشین‌های ریلی برای رسیدگی به فعالیت های بخش متحرک صنعت حمل و نقل ریلی گذاشته شد. هدف‌ این رشته تربیت‌ افراد متخصص در زمینه طراحی‌، انتخاب‌ بهینه‌، بهبود سیستم‌ نگهداری‌، تعمیر، بازسازی‌ و ساخت‌ وسائط‌ نقلیه‌ ریلی‌ است.

 

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل

دروس‌ پایه‌ 

ریاضی‌

فیزیک

استاتیک‌

شیمی‌ عمومی‌

معادلات‌ دیفرانسیل‌

محاسبات‌ عددی‌

ریاضی‌ مهندسی‌

برنامه‌سازی‌ کامپیوتر

 

دروس‌ اصلی‌ و تخصصی

مقررات‌ عمومی‌ حرکت‌

نقشه‌کشی‌ صنعتی‌

کارگاه‌ ماشین‌ابزار و ابزارسازی‌

مقاومت‌ مصالح‌

مبانی‌ ارتباطات‌ و علائم‌

مبانی‌ مهندسی‌ برق‌ و الکترونیک‌

دینامیک‌

ترمودینامیک‌

کارگاه‌ جوشکاری‌ و ورق‌کاری‌

مبانی‌ سیر و حرکت‌ قطار

مبانی‌ زیرسازی‌ و روسازی‌ راه‌آهن‌

مبانی‌ ماشین‌های‌ الکتریکی‌

مکانیک‌ سیالات‌

طراحی‌ اجزاء

علم‌ مواد و شناخت‌ فلزات‌ در راه‌آهن‌

انتقال‌ حرارت‌

دینامیک‌ حرکت‌ قطارها

کارگاه‌ تخصصی‌ واگن‌

راه‌آهن‌ برقی‌

کنترل‌ اتوماتیک‌

طراحی‌ سازه‌ واگن‌ و لکوموتیو

تکنولوژی‌ ساخت‌ و تعمیر وسایل‌ نقلیه‌ ریلی‌

طراحی‌ ترمزهای‌ قطار

کارگاه‌ تخصصی‌ لکوموتیو

طراحی‌ لکوموتیو

طراحی‌ بوژی‌

پروژه‌ تخصصی‌

طراحی‌ ماشینهای‌ ریلی‌.

 

دروس عمومی رشته مهندسی ماشینهای ریلی

نام درس

تعداد واحد

نام درس

تعداد واحد

دو درس ازدروس مبانی نظری اسلام

4

ادبیات فارسی

3

یک درس از دروس اخلاق اسلامی

2

زبان عمومی

3

یک درس از دروس انقلاب اسلامی

2

تربیت بدنی 1

1

یک درس ازدروس تاریخ وتمدن اسلامی

2

تربیت بدنی 2

1

یک درس از دروس آشنایی با منابع اسلامی

2

تنظیم خانواده و مهارت های زندگی

2

 

دروس پایه رشته مهندسی ماشینهای ریلی

نام درس

تعداد واحد

نام درس

تعداد واحد

ریاضی عمومی 1و2

8

فیزیک 1و2

6

آزمایشگاه فیزیک 1و2

2

محاسبات عددی

2

شیمی عمومی

3

معادلات دیفرانسیل

3

برنامه نویسی کامپیوتر

3

 

 

 

دروس اصلی رشته مهندسی ماشینهای ریلی

نام درس

تعداد واحد

نام درس

تعداد واحد

مبانی ارتباطات و علائم الکتریکی

2

ریاضیات مهندسی

3

مبانی ماشین های الکتریکی

3

ازمایشگاه مبانی برق

1

نقشه کشی صنعتی 1

2

استاتیک

3

موتورهای احتراق داخلی

3

مقاومت مصالح 1

3

ترمودینامیک 2

2

آزمایشگاه ترمودینامیک وانتقال حرارت

1

آزمایشگاه مکانیک سیالات

1

طراحی اجزای 1و2

6

مقاومت مصالح 2

2

ازمایشگاه مقاومت مصالح

1

انتقال حرارت

3

ارتعاشات مکانیکی

3

آزمایشگاه دینامیک وارتعاشات

1

کنترل اتوماتیک

2

مبانی مهندسی برق

3

ترمودینامیک 1

3

نقشه کشی صنعتی 2

1

دینامیک

3

شیمی کاربردی درراه آهن

2

مکانیک سیالات

3

اصول بهره برداری راه آهن

2

مبانی زیرسازی وروسازی راه آهن

2

 

دروس تخصصی رشته مهندسی ماشینهای ریلی

نام درس

تعداد واحد

نام درس

تعداد واحد

طراحی لکوموتیو

2

طراحی ماشینهای ریلی

2

طراحی سازه واگن

2

علم موادوشناخت فلزات درراه آهن

3

تحلیل سیستم ها

3

دینامیک حرکت قطارها

3

طراحی ترمزهای قطار

3

تکنولوژی ساخت وتعمیروسائطنقلیه

3

راه اهن برقی

2

طراحی بوژی

2

پروژه تخصصی

3

کارگاه جوشکاری وورقکاری

1

کارگاه ماشین ابزاروابزارسازی

1

کارگاه تخصصی واگن

1

کارگاه تخصصی لکوموتیو

1

 

 

 

دروس اختیاری رشته مهندسی ماشینهای ریلی

نام درس

تعداد واحد

نام درس

تعداد واحد

اصول مدیریت

2

نقشه کشی صنعتی 2

2

الکترونیک نوری

3

سیستمهای اندازه گیری

2

مدیریت واقتصادحمل ونقل ریلی

2

مباحث ویژه الکتریکی

2

کنترل اتوماتیک قطارهای برقی

2

مدل سازی وشبیه سازی ماشینهای ریلی

3

ازمایشگاه علم مواددرراه اهن

1

یاتاقان وروغنکاری

2

راه اهن های شهری

3

تاسیسات واگن ولکوموتیو

2

طرح هندسی خط

2

 

 

 
 

گرایش های ارشد مهندسی راه آهن

  • مهندسی ماشینهای ریلی
  • مهندسی حمل و نقل ریلی
  • کنترل و علائم
  • مهندسی راه آهن برقی

 

گرایش های دکترای مهندسی راه آهن

  • مهندسی راه آهن خط و سازه های ریلی
  • مهندسی راه آهن ماشین های ریلی
  • کنترل و علائم
  • مهندسی خطوط راه آهن

 

توانایی‌های لازم

افراد در این رشته باید در دروس ریاضی و فیزیک تبهر داشته باشند و علاوه بر این دو باید توانایی‌ مدیریت‌ هم داشته‌ باشند و از روابط‌ اجتماعی‌ خوبی‌ برخوردار باشد. چون برخورد اجتماعی مهندس ماشین‌های ریلی در محیط کار موجب خلاقیت کارگران و کارکنانی است که زیر نظر او فعالیت می‌کنند.

 

بازار کار در ایران

طبق تصمیمات دولت باید فعالیت‌های‌ اجرایی‌ راه‌آهن‌ به‌ بخش‌ خصوصی‌ واگذار شود و صنعت‌ راه‌آهن‌ به‌ نیروی‌ متخصص‌ بیشتری‌ برای‌ نظارت‌، مدیریت‌ و کنترل‌ پروژه‌ نیاز خواهد داشت تا راه‌آهن‌ بتواند به‌ صورت‌ منسجم‌ به‌ فعالیت شرکت‌های‌ خصوصی‌ نظارت‌ کند.بازار کار مهندس‌ ماشین‌های ریلی‌ به‌ صنعت‌ راه‌آهن‌ محدود نیست و فارغ‌التحصیل‌ این‌ رشته‌ می‌تواند در صنعت‌ ذوب‌آهن‌، مترو، بنیاد مستضعفان‌، واگن‌سازی‌ پارس‌ و کارخانجات‌ مشابه‌ هم مشغول به کار شود و یا حتی بعنوان مهندس‌ مکانیک‌ فعالیت‌ داشته‌ باشد.

 

درآمد و حقوق

اطلاعات دقیقی از درآمد مهندسین راه آهن نداریم و این افراد میتوانند هم در جاهای دولتی استخدام شوند که در این صورت مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق خواهند گرفت و هم در بخش خصوصی میتوانند کار کنند که بر حسب میزان تخصص، تجربه و توانمندی های فرد حقوق متفاوتی میگیرند. شرکت های خصوصی بخش محدودی از سیستم حمل و نقل ریلی کشور را تشکیل می دهند.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد