معرفی رشته مهندسی معماری

یکی از رشته های جذاب گروه ریاضی که بسیاری از افراد علاقمند به تحصیل در این رشته هستند، مهندسی معماری است. زیرا معماری یک هنر است و مباحث درسی این رشته ترکیبی از فن و هنر است. مواردی که برای تبدیل فرد به یک معمار خوب نیاز است شامل کمی ذوق هنری، قدرت خلق یک اثر نو، تخیل قوی و روحیه کار گروهی می باشد. مهندس در لغت به معنای هندسه دان است و به فردی می گویند که با هندسه و مباحث هندسی سر و کار دارد و معمار هنرمندی ست که به کمک مباحث هندسی بنایی می سازد که گاه تا هزاران سال باقی ست و گاها حتی هویت یک جامعه می شود.

مهندس معمار دارای تفکرات ناب و خلاقانه است که با توجه به فرهنگ سبک معماری منطقه، اقلیم دید و منظر مناسب طرح می زند. این هنر یکی از هفت هنر اصلی است و معمار هنرمند است و آثار او در گروه آثار هنری قرار می گیرد. معمار باید دارای قدرت تجسم بالا، ذوق هنری و خلاقیت باشد و عناصر زیبایی شناختی بصری را بشناسد.

رشته‌ معماری دارای‌ دو جنبه‌ هنری‌ و فنی‌ است‌ که طراحی‌، زیباشناسی‌ و نحوه‌ زیباکردن‌ حجم‌ها، نماها و پلان‌ها به‌ قسمت هنر و دروسی‌ مثل‌ سازه‌های‌ بتنی‌ و فلزی‌، مقاومت‌ مصالح‌، ایستایی‌، تأسیسات‌ مکانیکی‌ و الکتریکی‌ به‌ قسمت فنی‌ این‌ رشته‌ ارتباط دارد. لازم به ذکر است که دروس‌ هنری‌ اهمیت‌ بیشتری‌ دارند و دروس‌ علمی‌ و فنی‌ در راستای‌ این دروس‌ هستند. مثلا معمار در طراحی‌ خانه‌ باید فضای‌ آرامش‌بخشی‌ را ایجاد کند تا باعث‌ اضطراب‌، خستگی‌ و دلتنگی‌ نگردد. کاری‌ که‌ بیش‌ از رعایت‌ اصول‌ فیزیکی‌ مثل‌ نور و صوت‌، نیاز به‌ آشنایی‌ با اصول‌ زیبایی‌شناسی‌ دارد.

 

معماری

 

معماری ایران دارای دو نظام آموزشی است که یکی نظام آموزش سنتی معماری است و انتقال اطلاعات و مفاهیم بر عهده آن است و دیگری با پیدایش مدارس معماری در ایران و تحت عنوان نظام آموزشی آکادمیک و کلاسیک به وجود آمد. 

امروزه ما فردی را که طراح و سازنده بناها و ساختمان ها باشد، مهندس معمار میدانیم که طراحی نقشه های ساختمان های جدید و برنامه بازسازی و محافظت از ساختمان های قدیمی را بر عهده دارد. این افراد وظیفه دارند ترکیب و نحوه قرار گیری مجموعه ای از ساختمان ها و فضاهای اطراف آنها را طراحی کنند. معمار ناظر نهایی و هماهنگ کننده همه ی نقشه‌های بنا شامل نقشه‌های معماری و طراحی، نقشه‌های محاسبات سازه‌ای و نقشه‌های تأسیساتی می‌باشد.

 

تفاوت رشته معماری و عمران

اگر بخواهیم برای تفهیم تفاوت عمران و معماری مثالی بزنیم میتوانیم بگوییم اگر انسانی را در نظر بگیرید که به اسکلت، گوشت، مو، ناخن نیاز دارد، این بخش اسکلت را میتوان به عمران نسبت داد و قسمت ظاهری آن مثل پوست و مو را به مهندس معمار مرتبط می دانیم.
در فرایند ساختن ساختمان تصمیم گیری در زمینه اسکلت سازه نظیر تیرها، ستون ها، بادبندها، پی و غیره به عهده مهندس عمران است و نمای ساختمان، پلان های طبقات، دکوراسیون داخلی و این قبیل کار معمار است.

پس وجه اشتراک این دو رشته این است که هر دو با ساختمان و ساخت و ساز بنا سر و کار دارند. اما مهندس عمران پروژه های بزرگ را بر عهده می گیرد. مثل سدسازی، راه سازی و غیره ولی پروژه های یک معمار نهایتا می تواند طراحی یک شهرک توریستی، یک هتل، فرودگاه، بیمارستان باشد.

 

روند کار مهندس معمار

در ساخت هر سازه اول باید نقشه های مربوط به آن تهیه شود. که این نقشه ها به دو دسته نقشه های معماری و نقشه های سازه تقسیم می شوند. نقشه های معماری باید قبل از همه طراحی شوند. نقشه های معماری شامل پلان های مختلف ساختمان، برش و نمای ساختمان است. محل و مشخصات کاربری ها (برای ساختمان مسکونی مثلا آشپزخانه، اتاق خواب، هال، اتاق نشیمن و …) در این نقشه ها مشخص خواهد شد و در ادامه نقشه های سازه که توسط مهندس محاسب که یک مهندس عمران (و یا مهندس معمار برای ساختمان های کوچک) است، طراحی می شوند. که جزئیات و نحوه اجرای اسکلت و اجزای سازه ای را شامل می شود.

 

معماری

 

توانایی‌های‌ لازم

یک معیار باید ذوق‌ و سلیقه‌ و استعداد داشته باشد و در کنار آن تکنیک بداند. دانشجوی‌ این‌ رشته‌ علاوه‌ بر توانمندی‌ در طراحی‌ و قدرت‌ تجسم‌ و خلاقیت‌، باید ریاضی‌ اش قوی باشد و روی درس هندسه‌ تسلط داشته باشد زیرا برای‌ آموزش‌ فن‌ و تکنیک‌ معماری‌ باید دروسی‌ مثل‌ هندسه‌ کاربردی‌، هندسه‌ مناظر و مرایا و ریاضیات‌ و آمار را مطالعه‌ کنند.
 

 

درس‌های‌ این‌ رشته‌ در طول‌ تحصیل

دروس‌ پایه‌

هندسه‌ کاربردی‌

کارگاه‌ مصالح‌ و ساخت‌

درک‌ و بیان‌ محیط‌

بیان‌ معماری‌

هندسه‌ مناظر و مرایا

ریاضیات‌ و آمار

انسان‌

طبیعت‌

معماری‌

مقدمات‌ طراحی‌ معماری‌

 

دروس‌ اصلی‌

مبانی‌ نظری‌ معماری‌

آشنایی‌ با معماری‌ جهان‌

برداشت‌ از بناهای‌ تاریخی‌

آشنایی‌ با معماری‌ معاصر

نقشه‌برداری‌

تنظیم‌ شرایط‌ محیطی‌

تأسیسات‌ الکتریکی‌ (نور و صدا)

تأسیسات‌ مکانیکی‌

مقاومت‌ مصالح‌ و سازه‌های‌ فلزی‌

سازه‌های‌ بتنی‌

ایستایی‌

متره‌ و برآورد

مدیریت‌ و تشکیلات‌ کارگاه‌

مصالح‌ ساختمانی‌

ساختمان‌

روستا

طرح‌ معماری‌

 

دروس‌ تخصصی‌

آشنایی‌ با مبانی‌ برنامه‌ریزی‌ کالبدی‌

تحلیل‌ فضاهای‌ شهری‌

آشنایی‌ با مرمت‌ ابنیه‌

طرح‌ معماری‌

طراحی‌ فنی‌

طرح‌ نهایی‌

 

طول دوره تحصیل رشته مهندسی معماری

این رشته در مقطع کارشناسی 4 سال طول می کشد که قبل از شروع یک نیمسال به عنوان پیش نیاز ارائه می شود که جزو سنوات تحصیل نخواهد بود اما 8 واحد آن جزو واحدهای دوره حساب می شود. فارغ التحصیلان دوره کارشناسی مهندسی معماری می توانند برای ادامه تحصیل در دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ادامه تحصیل دهند.

تعداد واحدهای درسی رشته معماری

تعداد کل واحدهای درسی دوره 140 واحد به شرح زیر است: 

  1.  دروس عمومی 20 واحد 

  2.  دروس پایه 29واحد

  3.  دروس اصلی 60 واحد 

  4.  دروس تخصصی 27 واحد 

  5.  دروس اختیاری 4 واحد 

 

گرایش‌ها و ابعاد مختلف معماری درکارشناسی ارشد

گرایش های رشته معماری در مقطع کارشناسی ارشد دارای گرایش‌های زیر است:

  • معماری-معماری

  • معماری - منظر

  • تکنولوژی معماری

  • معماری - انرژی

  • معماری - مرمت بناها و بافت‌های تاریخی

  • معماری - مدیریت پروژه و ساخت

اگر افراد مدرکشان در رشته های غیر مرتبط باشند نمی توانند در ارشد این رشته درس بخوانند زیرا در دوره ارشد با فرض توانایی بالای دانشجویان به طراحی معماری و درک فضا، بیشتر به کار بردن مبانی و مفاهیم معماری (که فرد پیش از این آموخته) مورد تاکید قرار می‌گیرد.

 

معمار

 

صنعت و بازار کار

فارغ‌التحصیلان رشته معماری در زمینه‌های زیر می توانند مشغول به کار شوند: 

1- طراحی (تک بنا یا مجموعه زیستی کوچک)، از طراح های اولیه تا مراحل اجرایی کار و طراحی اجزا عناصر تشکیل دهنده بنا. 

2- رهبری و سرپرستی دفاتر مشاور معماری (مهندسی مشاور) 

3- نظارت عمومی و عالی بر صحت انجام کار در عملیات اجرایی ساختمانی (مهندسی ناظر) 

4- مدیریت و هماهنگی اجرایی پروژه‌های معماری (مدیریت پروژه) 

5- تأسیس و سرپرستی مؤسسات پیمانکاری و احداث ساختمان. 

6- همکاری با کلیه متخصصینی که کارشان با ساماندهی فضای زیست مرتبط است، مانند اکولوژیست‌ها، جغرافی دانان، اقلیم شناسان، برنامه ریزان اقتصادی و اجتماعی و. . . . 

7- طراحی پارک‌ها و میادین شهری و محوطه سازی. 

8- مشارکت در پروژه‌های برنامه ریزی و طراحی شهری و شهرسازی. 

9- طراحی تک بناها در مقیاس کوچک و انجام دکوراسیون داخلی. 

10- انجام کارهای پژوهشی و آموزشی در زمینه طراحی فضای زیست.

 

بازار کار در ایران‌

در مقطع کارشناسی‌ به‌ جنبه‌های‌ فنی‌ معماری‌ بیشتر توجه می شود و فارغ‌التحصیل‌ان این‌ رشته‌ می‌توانند به‌ ساختمان‌ سازی‌ (طراحی‌ فنی‌ ساختمان‌های‌ مختلف‌) مشغول شوند. ولی فارغ‌التحصیل‌ کارشناسی‌ ارشد بیشتر به جنبه‌های‌ هنری‌ معماری‌ می پردازند. مهندس‌ معمار در کنار طراحی‌ بناها به‌ طراحی‌ و ساخت‌ ماکت‌ و طراحی‌ معماری‌ داخلی‌ هم میتواند مشغول باشد. فارغ‌التحصیل‌ معماری‌ آمادگی‌ کار در رشته‌های‌ مرتبط‌ با معماری‌ مثل‌ طراحی‌ صحنه‌ یا طراحی‌ صنعتی‌ را هم دارد. کسانی که از دانشکده معماری فارغ التحصیل می شوند پروانه نظام مهندسی نمی گیرند و نمی توانند یک دفتر مهندسی راه اندازی کنند. ولی با توجه به پیشرفت ساخت و سازهای مسکونی، تجاری، فرهنگی و غیره بازار کار خوبی منتظر فارغ التحصیلان است.

 

درآمد و حقوق

حقوقی که مهندس معمار دریافت می کند نسبت به خیلی از مشاغل بهتر است و اگر این افراد پروانه اشتغال به کار از سازمان نظام مهندسی داشته باشند بابت هر تاییدیه نقشه مبلغ مناسبی می گیرند. اگر این افراد در بخش دولتی استخدام شود، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کند. اگر در شرکت های خصوصی کار کنند که طبق سابقه کار و سطح تحصیلات حقوقشان متفاوت خواهد بود.

حقوق مهندس معمار بر اساس آخرین تحقیقات بطور میانگین بین 900000 تومان تا 3500000 تومان است. ولی اگر افراد کارآفرین باشند با توجه به میزان فعالیت، تخصص، تلاش و پشتکارشان، درآمدهای متفاوتی دارند.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد